Yaz Aylarında Çocuklarda İshal Vakaları Neden Artıyor?

Havaların ısınmasıyla birlikte çocuk acil servisleri ve polikliniklerde en sık karşılaşılan sağlık sorunlarından biri akut gastroenteritler, yani halk arasında bilinen adıyla ‘yaz ishalleri’ oluyor. Nev Sağlık Grubu Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uzm. Dr. Mustafa Konur, yaz aylarında görülen vaka artışının nedenlerine, gıda kontaminasyonu risklerine ve ailelerin dikkat etmesi gereken noktalara ilişkin önemli bilgiler verdi.

“Gastroenterit Vakaları Neden Yaz Aylarında Artar?”

Uzm. Dr. Mustafa Konur, yaz aylarında gastroenterit vakalarının artmasının iki temel nedeni olduğunu belirterek şu bilgileri paylaştı: "Yüksek hava sıcaklıkları, mikroorganizmaların özellikle bakterilerin gıdalar üzerinde çok daha hızlı ve kontrolsüz çoğalması için ideal kuluçka ortamı yaratır. Bunun yanı sıra çocukların park, havuz ve deniz gibi ortak alanlarda daha fazla vakit geçirmesi, hijyen kurallarının esnemesiyle birleştiğinde enfeksiyonların fekal-oral (dışkı-ağız) yolla bulaşmasını kolaylaştırır."

“Gıda Kontaminasyonu ve Sıcak Havanın Etkisi”

Yaz aylarında en büyük risklerden birinin "soğuk zincirin" bozulması olduğuna dikkat çeken Uzm. Dr. Mustafa Konur, özellikle et, süt ürünleri, yumurta ve mayonezli yiyecekler gibi çabuk bozulan gıdaların sıcak havalarda dışarıda bekletilmesinin ciddi sağlık sorunlarına yol açabileceğini söyledi.

Konur, "Piknikler, sahil kenarı atıştırmalıkları veya açık havada uzun süre bekleyen yemekler; Staphylococcus aureus ve Salmonella gibi bakteriyel etkenlerin saatler, hatta dakikalar içinde katlanarak çoğalmasına neden olabilir" dedi.

“Gizli Tehlike: Sokak Dondurması ve Buz”

Yaz aylarının vazgeçilmezi olan bazı serinletici gıdaların da önemli riskler taşıdığına dikkat çeken Uzm. Dr. Mustafa Konur, şu uyarılarda bulundu: "Pastörize edilmemiş sütlerle yapılan, açıkta satılan ve kaynağı belirsiz geleneksel sokak dondurmaları Salmonella ve Brucella gibi ciddi bakteriyel enfeksiyonlara neden olabilir. Dışarıda tüketilen soğuk içeceklere eklenen buzlar ise genellikle şebeke suyuyla hazırlanmakta veya buz makinelerinin periyodik temizliği ihmal edilmektedir. Bu durum doğrudan Giardia gibi parazitler ile çeşitli virüsler açısından risk oluşturur. Ayrıca dondurma külahlarının açıkta, toz ve sineklere maruz kalması da kontaminasyon zincirini tamamlar."

“Hangi Belirtilere Dikkat Edilmeli?”

Uzm. Dr. Mustafa Konur, ailelerin özellikle üç belirti konusunda dikkatli olması gerektiğini belirtti: "Sulu ishal, günde üçten fazla kıvamsız ve sulu dışkılama şeklinde görülür. Bebeklerde ise dışkı sayısı ve sıvı oranının normalden belirgin şekilde artması önemlidir. Bunun yanında sıvı kaybını hızlandıran yüksek ateş ile çocuğun beslenmesini engelleyen kusma ve bulantı da dehidratasyon riskini artıran önemli bulgulardır."

“En Büyük Risk: Dehidratasyon (Sıvı Kaybı)”

Çocuklarda yaz ishallerinde en önemli tehlikenin sıvı kaybı olduğunun altını çizen Uzm. Dr. Mustafa Konur, tedavide önceliğin ishali durdurmak değil, kaybedilen sıvı ve elektrolitleri yerine koymak olduğunu vurguladı.

Konur, "Kusma ve ishal devam ediyorsa, her sulu dışkılama sonrası 2 yaş altı çocuklara 50-100 ml, 2 yaş üzerindeki çocuklara ise 100-200 ml ORS (Oral Rehidrasyon Sıvısı) yavaşça ve küçük yudumlarla verilmelidir. Sadece su vermek elektrolit dengesizliğini çözmez" diye konuştu.

“Korunmak İçin Nelere Dikkat Edilmeli?”

Yaz aylarında çocukları gastroenteritten korumak için ailelere önerilerde bulunan Uzm. Dr. Mustafa Konur, şu tavsiyelerde bulundu:

• Tuvalet sonrası, park dönüşü ve yemek öncesinde en az 20 saniye boyunca sabunla el yıkanmalı.

• Çabuk bozulan gıdalar uygun soğuk koşullarda muhafaza edilmeli, açıkta satılan ve pastörize olduğundan emin olunmayan dondurmalar tüketilmemeli.

• Dışarıda ambalajlı su tercih edilmeli ve içeceklere dışarıdan buz ekletilmemelidir.